A Miña Viaxe na Fotografía Macro Creativa
Hai uns anos, embarqueime nun proxecto de fotografía macro creativa chamado “Fungus Enlightening”. A idea era sinxela: iluminar setas e cogomelos do bosque para fotografalos dun xeito diferente, empregando as ferramentas que tiña dispoñibles nese momento.
Co tempo, comecei a investigar sobre lentes macro e descubrín que podían levar este proxecto a outro nivel. Entón decidín probar cunha lente macro, sabendo que este cambio abriría unha nova dimensión chea de posibilidades.
A Miña Primeira Experiencia cunha Lente Macro
Por sorte, o equipo de Irix Lens cedeume a súa lente Irix 150mm F2.8 Dragonfly Macro, a única no seu catálogo adicada a esta disciplina. Para alguén coma min, afeito á fotografía de paisaxe con grandes angulares, o mundo macro representaba un cambio radical.
Pasei de capturar amplos escenarios a centrarme en diminutos detalles. Foi un proceso cheo de retos, pero tamén de descubrimentos. Durante eses primeiros meses:
- Dei os meus primeiros pasos na fotografía macro.
- Cometín erros, pero aprendín en cada sesión.
- Descubrín a importancia da paciencia e do control da luz.
- Experimentei con accesorios que nunca antes usara.
Ademáis, por aquel entón escribín un artigo no meu blog sobre as miñas primeiras experiencias nesta disciplina. Podes lelo aquí: Macro Aventuras.


Seguir Aprendendo e Evolucionando
Tras devolver a lente, seguín practicando esporadicamente grazas a que Laura, a miña compañeira de vida e aventuras fotográficas, fíxose cunha Canon 100mm Macro IS USM. Esta lente permitiume seguir progresando, aínda que con certas limitacións:
- Ao non ter unha propia, debía compartila, o que dificultaba o fluxo de traballo.
- A macrofotografía require tempo e paciencia, e as pausas para compartir equipo ás veces complicaban a sesión.
A pesar destes retos, eses anos foron esenciais para mellorar a miña técnica e desenvolver novas ideas. Deixei de centrarme na documentación pura e comecei a explorar un enfoque máis artístico e creativo.
Voltando ao Irix 150mm F2.8 Dragonfly Macro
No outono de 2024, o equipo de Irix Lens envioume de novo unha unidade do Irix 150mm F2.8 Dragonfly Macro. Sen dúbida, foi unha experiencia totalmente distinta: esta vez tiña máis coñecemento, práctica e unha visión máis definida do que quería lograr.
Agora, máis que nunca, a fotografía macro creativa converteuse no meu espazo de experimentación e exploración. Iluminación, perspectivas e pequenos trucos transformáronse nas miñas ferramentas para crear escenas únicas e superar os límites da miña imaxinación.
Así que, imos ver que é o que estou a tramar actualmente!
A Luz: O Segredo para Crear Micromundos
Controlando a Luz Natural
A luz é, sen dúbida, o elemento máis importante na fotografía, e aprender a controlala marca a diferenza entre unha toma correcta e unha incrible. No mundo da fotografía macro creativa, onde cada pequeno detalle conta, a luz non só define o suxeito, senón que tamén establece a atmosfera da imaxe.
Nos meus primeiros intentos traballando con luz natural, dominala foi un reto. Imaxina ter todo o set preparado: a composición lista, o suxeito perfecto, o carril micrométrico disposto e a cámara preparada para facer a toma… e de súpeto, unha nube cruza o ceo ou unha árbore deixa de darme sombra e cambia toda a iluminación global. Isto ocorreu máis veces das que me gustaría admitir, e en algunhas das miñas primeiras sesións, arruinou por completo varias fotos.
Porén, sempre dixen que fallar é unha dos mellores xeitos de aprender. Cada erro deume a oportunidade de axustar a miña técnica e prestar moita máis atención ás condicións de luz antes de comezar. Por iso, aprendín a observar onde estaba colocado o meu suxeito, a posición do sol e, sobre todo, a buscar elementos que puidesen servirme como control natural da luz: unha árbore próxima, unha rocha ou incluso o meu propio abrigo colocado estratexicamente para facer sombra e manter a luz constante. Estes trucos, aínda que improvisados, foron clave para comezar a controlar mellor as condicións no exterior.
Cabe mencionar que sempre realizo as miñas sesións de macrofotografía no campo, nunca na casa nin en estudio. Para min, gran parte do encanto deste tipo de fotografía é precisamente pasar tempo no bosque. Cada visita a unha fervenza ou ao bosque é unha oportunidade para atopar novos suxeitos e capturalos no seu entorno natural. E se podo regresar a casa cunha serie de fotografías de cogomelos ademais dalgunhas tomas da paisaxe, mellor que mellor!
Añadindo Luz Artificial
Unha vez que logrei “controlar” a iluminación natural (ou, polo menos, domala en certa medida), comecei a experimentar combinándoa con pequenas lanternas e focos portátiles. Ao principio, os resultados foron algo irregulares, pero pouco a pouco fun descubrindo o enorme potencial creativo de traballar con luz artificial nas miñas fotografías macro.
A posibilidade de dirixir fontes de luz cara a zonas específicas do suxeito abriu un abano de novas posibilidades. Iluminar o himenio dunha seta ou resaltar os detalles da súa superficie, por exemplo, aumentaba o contraste desas zonas e axudaba a destacar as texturas, o que achegaba maior nitidez e profundidade á imaxe.
Pero o máis interesante deste proceso foi darme conta de que, ao controlar de forma independente a iluminación do suxeito e do fondo, podía crear efectos completamente distintos aos da luz natural. Este enfoque permitiume “illar” o elemento principal da imaxe, xerando unha sensación de separación que o facía destacar con maior claridade.
Ademais, xogar coa luz e o desenfoque en primeiro plano engadiu un toque máis artístico e onírico ás miñas fotografías. Como xa dixen, deixei atrás a mera documentación para adentrarme nun terreo moito máis narrativo e creativo, onde as imaxes comezaron a contar pequenas historias no canto de ser simples capturas de detalles.
Enfoques e Desenfoques: A Dualidade da Fotografía Macro Creativa
Un dos aspectos máis interesantes nos que traballei ultimamente é o uso creativo do desenfoque para xerar atmosferas oníricas e dar ás miñas imaxes un toque de fantasía. Aquí, o límite é sempre a imaxinación. Xogar co desenfoque e deixar que flúa a creatividade permite construír escearios máxicos e etéreos, onde o suxeito parece xurdir da nada.

Empregar desenfoques no primeiro plano axuda a focalizar ainda máis a atención no suxeito, mentres que o fondo convértese nun lenzo suave e difuso que o enmarca. Ao iluminar de forma estratéxica tanto o suxeito coma o fondo, pódense crear contrastes que aumentan a sensación de profundidade e dramatismo. Por exemplo, manter o fondo en sombra mentres o suxeito está iluminado fai que este último resalte con máis forza.
Focus Stacking: Ampliando o Enfoque
O xogo cos desenfoques contrasta directamente co proceso técnico do apilado de foco (Focus Stacking), unha técnica fundamental na macrofotografía para conseguir imaxes nítidas e detalladas. As lentes macro teñen un desempeño un tanto particular se as comparamos coas lentes convencionais, incluso a aperturas similares. Isto é derivado de que nos permiten achegarnos moitísimo máis ao noso suxeito e, esta distancia mínima de enfoque máis reducida e a causa de que unha toma a unha determinada apertura manterá o foco nunha área máis reducida que a mesma toma cunha lente estándar a esa mesma apertura.
Por isto, unha vez seleccionado o suxeito, configurada a iluminación e organizados os elementos da composición, chega o momento de calibrar o carril micrométrico. Esta ferramenta é esencial para tomar as diferentes capturas necesarias para o apilado. Comenzo enfocando un dos extremos do suxeito e, con pequenos desprazamentos do carril, tomo varias fotografías que posteriormente se apilarán no post-procesado. Deste xeito o noso suxeito estará completamente nítido de comezo a final. Nestes momentos estou empregando o Irix Macro Rail 180.
Falando de Software, vai uns anos empregaba Helicon Focus, unha ferramenta moi popular entre os fotógrafos macro. Sen embargo, coas últimas actualizacións de Adobe Photoshop e empregando o Panel Tony Kuyper, comecei a decantarme por este último nalgúns casos. O fluxo de traballo mellorou e me permitiu integrar o apilado de foto directamente no meu proceso habitual de edición, o que me facilita bastante as cousas.
O Equilibrio Perfecto: Fusionando Luz Natural e Artificial
Como xa comentei antes, unha vez localizado un suxeito, é fundamental analizar a contorna e tódolos elementos que nos rodean. Cada pequeno detalle pode influir nas nosas tomas: a dirección da luz natural, as sombras proxectadas por polas ou árbores ou incluso a textura do chan. Esta observación inicial é fundamental para controlar a luz ambiente e crear unha base sólida para traballar.
Unha vez os elementos naturais están baixo control (ou ata onde a natureza nolo permite), chega o momento de definir o esquema de iluminación que quero aplicar para resaltar os aspectos máis interesantes do suxeito.
Nesta imaxe (Ethereal Duet), a luz natural ilumina suavemente o fondo, creando unha atmósfera difusa que axudaba a separar o suxeito da contorna. Aproveitando esta base, decidín engadir iluminación articifical de xeito selectivo: enfoquei unha luz suave ao himenio e un pequeno toque tamén sobre o sombreiro, seguindo sempre a dirección natural da luz.
Este xogo de iluminación xerou un intererante contraste entre suxeito e fondo, creando unha sensación de profundidade e volume. Ademáis, o fondo iluminado de xeito natural axudou a illar visualmente o suxeito, mentres que as sombras proxectadas sobre o mofo añadiron textura e dramatismo a escea.
Por outra banda, tamén aproveitei ese mesmo mofo do primeiro plano para crear un desenfoque suave que lle dera certo toque onírico a composición

Ademáis, optei por traballar con tonos cálidos, que aportan unha sensación máis acolledora e era xusto iso o que me pedía a composición. A combinación de luces naturais e artificiais permitiume resaltar detalles que poderían pasar desapercibidos.
Creatividade no Campo: Novas Técnicas
Aquí é onde realmente comeza a maxia e donde a creatividade se convirte no motor principal de cada toma. É o momento de deixar a un lado a mera documentación e comezar a xogar ainda máis coa luz, as cores e os pequenos detalles que poden transformar unha imaxe en algo casi irreal.
Un dos recursos que máis me fascinou neste proceso foi a incorporación de elementos que xeran flares ou brillos de xeito controlado. Estes destellos inesperados poden aportar un toque de luz sutil pero impactante, creando reflexos e halos que enriquecen a composición e reforzan esa atmósfera etérea que busco transmitir.

A crave está en empregalos con intención: un pequeno toque de luz que se cola por unha esquiniña ou un reflexo suave sobre elementos colocados ao fondo poden convertirse no detalle que eleva a imaxe a outro nivel. Por exemplo, pódese dar un paso máis alá para illar ainda máis o suxeito respecto ao fondo mediante a combinación de tonos cálidos na área principal e as sombras máis profundas detrás. Este xogo de contrastaste resalta ao suxeito e crea un ambente envolvente que inivta a soñar.
Aquí vos deixo algúns dos exemplos onde experimentei con estos efectos, combinando diferentes tipos de iluminación e explorando paletas de cores que reforzan a sensación de fantasía. En cada imaxe, tento que o suxeito se convirta no protagonista absoluto, emerxendo dun entorno que semella sacado de outro mundo.


Post-Procesado Creativo: Potenciar a Maxia grazas ao Software
Post-Procesado na Fotografía Macro
O post-procesado é, sen dúbida, unha das fases máis importantes na fotografía macro creativa, especialmente cando se busca transmitir sensacións máis aló do puramente documental. Nesta etapa, toda a creatividade despregada no campo cobra unha nova dimensión. Cada pequeno detalle pódese pulir ata acadar o resultado desexado.
Adicar tempo a traballar cada imaxe no ordenador permite realzar a atmosfera e a intención que se construíu durante a sesión. O obxectivo non é corrixir erros, senón potenciar o que xa está presente na toma: mellorar luces, acentuar texturas ou mesmo darlle un enfoque máis artístico e onírico.
O Meu Fluxo de Traballo no Post-Procesado
Para manter un equilibrio entre técnica e creatividade, sigo un proceso estruturado que me permite obter resultados que desexo:
1. Revelado básico da imaxe
Antes de entrar en detalles avanzados, realizo axustes iniciais en:
- Exposición e contraste para equilibrar a luz.
- Balance de brancos para definir a temperatura de cor axeitada.
- Correccións básicas para eliminar pequenos defectos.
2. Apilado de enfoque (Focus Stacking)
As lentes macro teñen unha profundidade de campo reducida. Para lograr unha imaxe completamente nítida, combino varias fotografías con diferentes puntos de enfoque, obtendo un resultado que sería imposible nunha soa toma (salvo pechando moitísimo o diafragma o que afectaría á nitidez).
3. Procesado da imaxe apilada
Aquí é onde se define o estilo final da fotografía:
- Direccionalidade da luz: reforzo a iluminación natural para potenciar a atmosfera.
- Dodge & Burn: aclaro e oscurezo zonas estratéxicas para engadir volume e profundidade.
- Nik Collection Color Efex: aplico os meus propios presets para darlle un toque persoal á imaxe.
- Efecto Orton: suavizo certas áreas para lograr un halo etéreo e un ambiente máis máxico.
- Axustes finais: niveis, curvas e detalles adicionais para pulir a composición.
O Post-Procesado Como Extensión da Fotografía
Este proceso é completamente persoal e depende tanto do estilo de cada fotógrafo como da propia toma. Non todas as imaxes requiren a mesma edición: algunhas piden un enfoque máis sutil, mentres que outras precisan unha edición máis intensa para resaltar o seu potencial.
En definitiva, o post-procesado debe realzar a fotografía, non salvala. Unha toma ben traballada desde o campo facilita que a edición no ordenador non sexa un intento de corrixir erros, senón unha oportunidade para levar a imaxe ao seguinte nivel.
Chega a Primavera: Novos Suxeitos
Aínda que as setas foron, sen dúbida, as protagonistas da miña viaxe na fotografía macro creativa, esta primavera decidín saír da miña zona de confort e atrevínme con algo distinto. A chegada dos primeiros brotes e cores da tempada inspiroume a experimentar con novos suxeitos que, ata o de agora, deixara un pouco de lado: as flores.
Comecei a facer algunhas probas con flores que tiña na casa, a pesar de que sempre prefiro estar na natureza. De feito, creo que esta é a primeira vez que comparto unha fotografía feita no meu propio fogar, un espazo que nunca considerara como terreo fértil para este tipo de fotografía. Un dos resultados máis curiosos desta exploración é a imaxe dunha planta carnívora, cuxa estrutura e textura me ofreceron un desafío tan interesante como inesperado. Incluso se pode apreciar o verme que tiña no seu interior e do que se estaba alimentando.

Ademáis, tamén quixen levar esta experimentación ao campo, achegándome a capturar a esencia das flores silvestres no seu entorno natural. Aínda que esta serie está en proceso e queda moito por explorar, quería incluír estas primeiras imaxes dun narciso aquí, como un pequeno avance do que podería converterse nunha nova liña de traballo para futuras aventuras macro.


Conclusión: A Fotografía Macro Como Espazo Creativo
A fotografía macro creativa é moito máis que capturar pequenos detalles: é unha forma de experimentar, de xogar coa luz, o desenfoque e a composición para construír imaxes cun selo persoal. Cada sesión é unha oportunidade para descubrir novas perspectivas e transformar o cotián en algo extraordinario.
Máis aló da técnica, o realmente importante é a visión creativa que poñemos en cada toma. Non se trata só de documentar, senón de contar historias, de transmitir emocións e mergullar ao espectador en mundos diminutos pero cheos de maxia.
Ao final, o que fai única a cada imaxe non é o equipo nin a perfección técnica, senón a capacidade de ver máis aló do evidente e levar a imaxinación ata o límite. E nese camiño, o post-procesado é a última ferramenta para dar vida á escena que soñamos.
Por iso, a fotografía macro non é só unha disciplina, senón unha viaxe. Unha viaxe que nos convida a deternos, observar con outros ollos e descubrir a beleza oculta nos recunchos máis inesperados. Cada pequeno suxeito é un universo por explorar, e cada imaxe, unha oportunidade para crear algo único.
Leave a reply